De koning onder de meubels

01 september 2024

Deze week draait alles om de fauteuil en waarom ik deze beschouw als de geheime held van de woonkamer.

De Van Dale definieert een fauteuil als een »leuningstoel, meestal bekleed en zacht.« Maar ik vind dat te kort door de bocht. Evenmin bevredigend is de herkomst van het woord uit het Latijn: »sessilis«, wat staat voor: »vastzittend«, »geschikt om te zitten«. Daar valt toch zeker meer over te zeggen!

Want in tegenstelling tot de bank, die plaats biedt aan meerdere personen en door zijn omvang de kamer domineert, creëert de fauteuil een unieke, intieme sfeer. Hij heeft een persoonlijke band met degene die erin zit, een soort stille dialoog. Denk bijvoorbeeld aan de herinnering aan een grootvader die op zondag in zijn tv-fauteuil gespannen de gebeurtenissen op het scherm volgt. Of aan die herfstmiddagen waarop je met een kop thee in je vertrouwde fauteuil wegkruipt en naar de regendruppels op het raam kijkt. Het zijn de momenten na een lange werkdag waarop je in je lievelingsfauteuil ploft, je ogen sluit en voor even de wereld buiten vergeet, die dit meubelstuk zo onvergelijkbaar maken.

Van troon tot statussymbool tot massacultuur

De geschiedenis van de fauteuil gaat enkele millennia terug. De eerste fauteuil was eigenlijk... de troon! Een symbool van exclusieve macht, alleen voorbehouden aan pausen en koningen. Pas in de 16e eeuw deed de fauteuil zijn intrede in de woonkamers van de burgerij, vooral als statussymbool. Destijds, lang voor de industriële massaproductie, waren deze meubels handgemaakt, van hoge kwaliteit en gingen ze generaties lang mee. (Overigens een vorm van waardering die we erg mooi vinden en die we vandaag de dag uitdrukkelijk weer proberen te laten herleven!) In de 19e eeuw begon de wereldwijde zegetocht van de fauteuil: door de industrialisatie werd hij voor veel mensen betaalbaar en groeide hij uit tot het alledaagse voorwerp dat we nu kennen.

De fauteuil als designklassieker

Een goed ontworpen fauteuil vertelt een verhaal. Sommige modellen zijn ware iconen van hun tijd en belichamen een heel tijdperk: de in 1928 ontworpen LC 2 van Le Corbusier, evenals de Barcelona Chair van Ludwig Mies van der Rohe (1929), weerspiegelen in hun functionalisme perfect de architectonische geest van de jaren 20. Charles en Ray Eames zetten in 1956 met hun Lounge Chair nieuwe maatstaven: licht, elegant en onvoorstelbaar comfortabel, werd het een van de bekendste fauteuils uit de moderne meubelgeschiedenis. Ook het abstracte heden komt zelden zo duidelijk naar voren als in de ligne roset Togo eenzitter met zijn minimalistische, bodemvullende ontwerp.

Onder deze blogpost heb ik een paar hoogtepunten van onze huidige fauteuils voor je samengesteld. En mocht het toch de bank zijn die je hart sneller doet kloppen, dan vind je uiteraard ook andere lievelingsmeubels bij onze actuele nieuwkomers. Neem gerust eens een kijkje!